Diweddariad y Prif Ystadegydd – Mawrth 2017

Read this blog in English

Cydlynu ystadegau misol y GIG

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn cyhoeddi ystadegau ar gyfer gweithgarwch a pherfformiad GIG Cymru ers dechrau datganoli. Mae’r ystadegau hyn ymysg y data sy’n cael eu defnyddio amlaf, ac maent yn ddata clir ac awdurdodol ar berfformiad y system iechyd yng Nghymru.

Dros amser, rydym wedi datblygu o sefyllfa lle’r oedd rhywfaint o wybodaeth ar gael yn chwarterol yn unig a’n bod yn defnyddio setiau data llai, i sefyllfa lle y mae amrywiaeth eang o ystadegau’r GIG ar gael bob mis.

Ar ôl dechrau cyhoeddi datganiadau dadansoddol chwarterol, rydym wedi gallu sicrhau ei bod yn haws cael dirnadaeth o feysydd unigol yn ogystal â chyd-destun, ond gan fod data’n cael eu cyhoeddi ar wahanol adegau o’r mis o dan y model cyhoeddi presennol, mae’n anodd i’r ddefnyddiwr gael darlun cydlynol o’r GIG, ac sy’n darparu cyd-destun ar gyfer gweithgarwch a pherfformiad bob mis.

Er mwyn datrys hyn, rydym yn cynnig y dylem, o fis Ebrill ymlaen, gyhoeddi ein holl ystadegau misol ar gyfer gweithgarwch y GIG ar un diwrnod bob mis. Bydd yr holl ddata sydd ar gael ar hyn o bryd yn parhau i fod ar gael yn fisol drwy StatsCymru, a byddwn yn cynhyrchu sylwebaeth gyffredinol arnynt. Er mwyn ichi allu archwilio’r data’n fwy effeithlon a’u gweld mewn un lle, byddwn hefyd yn darparu offeryn ar-lein.

Y rhesymau dros newid y ffordd mae data’n cael eu cyhoeddi, a’r manteision fydd yn deillio o hynny 

Ar hyn o bryd, cyhoeddir yr ystadegau iechyd misol ar wahanol ddiwrnodau, ac ar wahanol rannau o’n gwefan, sy’n golygu nad yw’n hawdd cael cyd-destun nac ychwaith gweld unrhyw naratif ar gyfer perfformiad yn gyffredinol. Ni chyhoeddir y setiau data gyda’i gilydd mewn un man, ac felly byddai’n anodd er enghraifft cael cip cyflym ar berfformiad y gwasanaeth damweiniau ac achosion brys yng nghyd-destun gweithgarwch y gwasanaeth ambiwlans neu atgyfeiriadau gan feddygon teulu.

Drwy gyhoeddi ein datganiadau misol ar weithgarwch y GIG ar un diwrnod, bydd yn haws ichi gael darlun mwy crwn ac integredig o weithgarwch a pherfformiad, ac felly golwg gyffredinol fwy cydlynol ar y GIG yng Nghymru. Drwy ddefnyddio’r adnodd Data Agored newydd ar StatsCymru, bydd cyfle inni greu offeryn ar-lein a fydd yn eich galluogi i ryngweithio â’r data a’u harchwilio.

Mae Awdurdod Ystadegau’r Deyrnas Unedig yn gweld bod mantais i’r rheini sy’n defnyddio ystadegau pan ddarperir darlun crwn a chytbwys o un maes pwnc mewn modd cydlynol. Nid y ni yw’r unig rai i ddechrau darparu dull adrodd mwy cydlynol; yn ddiweddar mae’r Swyddfa Ystadegau Gwladol wedi dechrau defnyddio diwrnodau thema fel sail ar gyfer darparu ystadegau economaidd. Mae hynny’n golygu bod cynnyrch economaidd yn cael ei gyhoeddi mewn grwpiau ar yr un diwrnod.

Beth fydd yn cael ei gynnwys yn y datganiad misol? 

I ddechrau, bydd y saith datganiad misol ar weithgarwch y GIG yn cael eu cynnwys, sef Ambiwlansiau; Damweiniau ac Achosion Brys; oedi wrth drosglwyddo gofal; amseroedd rhwng atgyfeirio a thriniaeth;  amseroedd aros diagnostig a therapi; amseroedd aros ar gyfer triniaeth am ganser; ac atgyfeiriadau cleifion allanol.

Bydd y cylch misol o ddatganiadau yn parhau i gael ei gyhoeddi yn StatsCymru, gyda’r un ystod o ddata ond eu bod i gyd yn cael eu cyhoeddi ar un diwrnod.

Er mwyn dechrau defnyddio’r dull cydlynol hwn o adrodd ar ddata, bydd angen dwyn ymlaen adeg cyhoeddi peth gwybodaeth, ond hefyd symud adeg cyhoeddi gwybodaeth arall yn ôl. Fel arfer, bydd y data ar ofal heb ei drefnu (ambiwlansiau, Damweiniau ac Achosion Brys, ac oedi wrth drosglwyddo gofal) ar gael yn llawer cynt na’r data ar ofal sydd wedi ei gynllunio.

Er mwyn sicrhau bod y data ar gael cyn gynted â phosibl, byddai’r data ar ofal heb ei drefnu ar gyfer mis Chwefror er enghraifft yn cael eu cyhoeddi ochr yn ochr â’r data ar ofal sydd wedi ei gynllunio ar gyfer mis Ionawr. Byddai angen dwyn dyddiad cyhoeddi gwybodaeth am ambiwlansiau ymlaen oddeutu wythnos, ond byddai cyhoeddiadau eraill ychydig yn hwyrach.

Fel arfer y dydd Iau olaf ond un yn y mis fydd y dyddiad cyhoeddi arfaethedig ar gyfer y chwe mis nesaf, sef ar:

Ebrill 20
Mai 18
Mehefin 22
Gorffennaf 20
Awst 17
Medi 21

Yn y dyfodol, ein bwriad yw ychwanegu data ar weithgarwch a pherfformiad y GIG, a byddwn wrth gwrs yn rhoi gwybod ichi sut mae’r datblygiadau ar gyfer gwneud hynny’n dod yn eu blaen. 

Cyhoeddi’r data 

Bydd yr holl ddata sy’n cael eu cyhoeddi ar hyn o bryd yn parhau i gael eu cyhoeddi. Yn ogystal â hynny, byddwn yn datblygu offeryn rhyngweithiol a fydd wedi’i rannu’n dair adran:

  1. Galw/Gweithgarwch – ee nifer y derbyniadau yn y gwasanaeth Damweiniau ac Achosion Brys; galwadau ambiwlans; atgyfeiriadau
  2. Perfformiad – ee perfformiad yn erbyn targedau Damweiniau ac Achosion Brys; amseroedd rhwng atgyfeirio a thriniaeth etc.
  3. Cyd-destun – ee amser canolrifol a dreulir yn y gwasanaeth Damweiniau ac Achosion Brys; yr amser canolrifol ar gyfer ymatebion ambiwlansiau; yr amser canolrifol ar gyfer yr amser rhwng atgyfeirio a thriniaeth

Caiff yr offeryn hwn ei wella a’i ddatblygu ymhellach ar ôl i’r datganiad cychwynnol gael ei gyhoeddi.

Bydd crynodeb allweddol hefyd yn cael ei baratoi bob mis. Bydd hwn yn rhoi sylwebaeth ar y data ac yn tynnu sylw at y prif dueddiadau ac unrhyw newidiadau o bwys. Bob blwyddyn, byddwn yn cyhoeddi datganiadau dadansoddol a chryno sy’n adolygu’r tueddiadau a’r ffactorau sydd y tu ôl i’r tueddiadau hynny. Bydd y rhain yn disodli’r datganiadau chwarterol presennol a’i gwneud yn haws dadansoddi data a bod yn arloesol o ran yr hyn yr ydym yn ei gyflawni.

Mae croeso ichi roi eich barn ar y newidiadau hyn ac ar yr effaith y gallent eu cael ar sut yr ydych yn defnyddio’r data. Os oes gennych unrhyw sylwadau penodol sy’n ymwneud â’r newidiadau hyn, cysylltwch â ystadegau.iechyd@cymru.gsi.gov.uk.

Hefyd, mae croeso ichi anfon eich sylwadau ar unrhyw bynciau ystadegol eraill, gan gynnwys y rhai sydd wedi eu trafod mewn diweddariadau eraill – drwy e-bostio: desg.ystadegau@cymru.gsi.gov.uk neu drwy Twitter, ‘YstadegauCymru’.

Glyn Jones
Y Prif Ystadegydd

Mawrth 2017